Araç Motorlarının Çalışma Prensibi

Kontak anahtarının çevrilmesi ile çalışmaya başlayan içten yanmalı motorların, kontak anahtarını bıraktığımız anda durmamasının nedeni çalışmaya başlayan motorun belirli bir ritim ile yakıtı silindirlere alması, yakarak enerji oluşturması, enerjinin kullanılarak diğer silindirlerde de bu işlemin devam etmesini sağlamasıdır. Motorun çalışma sürekliliğini sağlayabilmesi için yakıt sistemi ile motora yakıt nakli sağlanmalı, ateşleme sistemi ile silindirlere gönderilen yakıt yakılmalı ve motor enerji üretmeyi sürdürmelidir. Yakıtın yanabilmesi için doğru oranda hava ile karıştırılaması gerekmektedir. Bu eylem araçların çalıştırıldığı andan stop edildiği ana kadar devam etmektedir. Silindir sayılarına bakılmaksızın motorlar 2 (2T) ve 4 (4T) zamanlı olarak ikiye ayrılmaktadırlar. İki Zamanlı motorların üzerinden hızlıca geçip dört zamanlı motorlara değinelim;

İki Zamanlı Motorlar Nasıl Çalışır?

İki zamanlı motorlar çalışma prensipleri gereği supap, egzantirik ve yağ karteri bulunmayan emme ve egzoz kanalları bulunan ve pistonun aşağı yukarı hareketlerinde yakıt alıp yanmayı gerçekleştiren ve egzozlayan sistemlere denilmektedir. Karter ve bu motor tipine özel yağlama sistemi bulunmaması nedeniyle aşınmanın azaltılabilmesi için benzin içerisine 2T motor yağı katılmaktadır. Yaklaşık bir litre yakıt için 50-30 cl yağ konulabilir. Motor modeli ve tipine göre yağ oranı değişebilmektedir. Aşırı yağ konulması egzozdan fazla duman geleceği anlamına gelecektir. Yağın az kullanılması motorda fiziksel sürtünmenin artmasına neden olacaktır.

Dört Zamanlı Motorlar Nasıl Çalışır?

Dört zamanlı motorlar birim işlerini, pistonların ve supapların hareketi ile emme, sıkıştırma, yanma ve egzozlama zamanlarını gerçekleştiren motor tipleridir.

Emme zamanı, pistonun supapa en yakın olduğu zamandır. Emme zamanındaki silindirde emme supapı açılır ve pistonun en aşağıya indiği ana kadar silindire hava emilmeye başlanır. Bu noktadan sonra supap kapanır ve emme zamanı tamamlanmış olur. Burada emilen hava miktarına oranla sıkıştırma zamanında yakıt enjektörlerinin püskürteceği hava miktarı belirlenmiş olur.

Sıkıştırma zamanı; pistonun en aşağıdaki konumundan kapalı olan supapa doğru yeniden yükselişe geçtiği ve en üst noktaya kadar geldiği zaman birimidir. Burada amaç silindire alınmış olan havanın sıkıştırılarak yüksek basınç oluşturulması ve yanma ile elde edilecek enerjinin en kaliteli halini almasıdır. Sıkıştırılan hava yaklaşık yaklaşık 500°C dereceye kadar ulaşabilir ve sıkıştırılan havaya püskürtülen yakıtın oranı benzinli motorlarda 8- 15/1kg kabul edilirken dizel motorlarda oran 15-22/1kg olarak kabul edilebilir. Günümüzde geliştirilen motor teknolojileri nedeniyle her iki motor tipi içinde tam oran vermek doğru olmayacaktır. Ayrıca günümüz taşıtlarında kullanılan VVT-i, VVT, VTEC gibi değişken zamanlı supap yapısı kullanan motorlarda sıkıştırma oranları kullanıma göre değişkenlik göstermektedir.

İş(yanma) zamanı; sıkıştırma zamanının tamamlanması sonrasında en üst bölgede yer alan piston ile silindir bloğuna sıkıştırılmış olan hava miktarına göre püskürtülen yakıt, benzinli motorlarda bujinin ateşlemesi ile yanar ve açığa çıkan enerji pistonun geri itilmesine neden olur. Dizel motorlarda ise yüksek sıkıştırma ile kızdırılmış olan havaya püskürtülen motorinin patlaması ile elde edilen enerji pistonu yeniden aşağıya doğru itecektir.

Egzoz zamanı; elde edilen enerji sonrasında aşağıya doğru inen piston diğer silindirlerde gerçekleşen iş zamanı ile yeniden yukarıya doğru hareket kazanır. Pistonun aşağıya inişi esnasında emme zamanının aksine emme supapı açık olmadığı için tekrar yukarıya doğru hareket eden piston ile beraber egzoz supapı açılır ve iş zamanında yanma nedeniyle oluşan gazlar egzoz supapının açılması ile egzoz manifoltuna gönderilir.

Yakıtın yanması ile elde edilen enerji pistonların hareketini sağlar ve pistonların hareketi krank miline hareket verir. Şanzıman vasıtası ile bağlı olan diferansiyel veya şaft aracın hareketini sağlayacak hareketi tekerlere iletmektedir.

İçten yanmalı motorların genel hareket çevriminden özetle bahsetmeye çalışıldı. Kilometre ve ağır bakımları aksatılan içten yanmalı motorlar, aşınmalar ve deformeler nedeniyle, kilometre ve aracın yaşı gözetilmeksizin ciddi masraflar çıkarabilmektedirler.

Bölgemizde bulunan tüm ziyaretçilerimize araç kilometresine uygun araç bakımını, kaliteli hizmet uygun fiyat prensibi ile sunuyoruz.

Not: Bilgilendirme ve yön gösterme amaçlı yazılmıştır. Aracınız ile ilgili arızalarınızı mutlaka işinin ehli ustalarınıza iletiniz. Arızasız ve kazasız günler dileğiyle.